Skip to content

80% informacji dziecko odbiera za pośrednictwem wzroku. 1

Postępująca krótkowzroczność może wpływać nie tylko na ostrość widzenia w dali, ale także na komfort nauki, codzienne aktywności i ogólny dobrostan dziecka.

W praktyce oznacza to, że nawet niewielkie zaburzenia widzenia mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie dziecka, szczególnie wtedy, gdy przez długi czas pozostają niezauważone.

Dzieci rzadko zgłaszają problemy z widzeniem, ponieważ nie mają punktu odniesienia. Od początku poznają świat w taki sposób, w jaki go widzą, dlatego nawet nieostry obraz mogą uznawać za normę.

Kiedy badać wzrok dziecka?

  • Od razu po urodzeniu
  • 4-6 miesięcy po urodzeniu
  • W wieku 9 miesięcy (około roku), zwłaszcza jeżeli wcześniejsze badania wskazały, że dziecko znajduje się w grupie objętej ryzykiem ujawnienia się  wady wzroku lub innych zaburzeń widzenia
  • W wieku około 3 lat
  • Przy rozpoczęciu nauki w szkole podstawowej (w wieku 6-7 lat)
  • Co roku na początku roku szkolnego
Dziecko podczas badania wzroku, patrzące przez urządzenie okulistyczne w gabinecie.

Okulista? Optometrysta? A może ortoptysta? 
Do kogo umówić się na badanie?

Okulista

  • lekarz specjalizujący się w diagnostyce i leczeniu chorób oczu
  • zajmuje się stanami wymagającymi konsultacji medycznej (np. ból oka, zaczerwienienie, nagłe pogorszenie widzenia)
  • wykonuje badania zdrowia oczu, także profilaktyczne u dzieci
  • może stosować diagnostyczne produkty lecznicze m.in. krople do oczu porażające akomodację
  • ocenia stan narządu wzroku i w razie potrzeby wdraża leczenie

Optometrysta

  • specjalista zajmujący się badaniem wzroku, doborem korekcji lub pomocy wzrokowych
  • określa wielkość wady wzroku i dobiera odpowiednie rozwiązanie (np. okulary, soczewki kontaktowe)
  • ocenia funkcje wzrokowe (np. akomodację, widzenie obuoczne, ustawienie oczu)
  • pomaga poprawić komfort i jakość widzenia
  • w razie potrzeby kieruje do okulisty lub ortoptysty

Ortoptystka

  • specjalistka zajmująca się rehabilitacją wzroku, głównie u dzieci
  • pracuje z pacjentami z niedowidzeniem, zezem lub zaburzeniami widzenia obuocznego
  • prowadzi ćwiczenia wzrokowe (terapię widzenia)
  • wspiera rozwój prawidłowych funkcji wzrokowych
  • często współpracuje z okulistą i optometrystą

Najlepsze efekty przynosi współpraca wszystkich specjalistów – okulisty, optometrysty i ortoptysty, którzy wspólnie dbają o zdrowie i prawidłowy rozwój wzroku dziecka.

Mity na temat krótkowzroczności

Krótkowzroczności nie można wyleczyć, ale można ją skorygować i spowolnić jej progresję. Miopię u dzieci najczęściej koryguje się za pomocą okularów z soczewkami o wartościach ujemnych lub soczewkami kontaktowymi o wartościach ujemnych. Należy jednak pamiętać, że sama korekcja krótkowzroczności nie spowalnia jej rozwoju i konieczne jest wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego.

W tym kontekście szczególnie ważne jest rozróżnienie między korekcją wady a jej kontrolą. Wciąż funkcjonują jednak przekonania, które mogą prowadzić do nieprawidłowych decyzji już na etapie doboru okularów.

Dziecko w okularach na tle pomarańczowego koła, ekspert SEO omawia wady wzroku u dzieci, kontekst MamWzrokOk

Mit:

nie należy stosować pełnej korekcji,
bo „oko się rozleniwia”

To nieprawda. Pełna korekcja jest niezbędna, aby dziecko widziało wyraźnie i mogło prawidłowo funkcjonować na co dzień – w szkole, podczas czytania czy aktywności na świeżym powietrzu. Należy pamiętać, że niepełna korekcja jest obciążeniem dla układu wzrokowego dziecka, którego mózg musi kompensować nieostre widzenie.

Mit:

dziecko wyrośnie
z krótkowzroczności

Choć takie przekonanie wciąż się pojawia, nie znajduje ono potwierdzenia w wiedzy medycznej. Krótkowzroczność najczęściej postępuje wraz z wiekiem, szczególnie w okresie intensywnego wzrostu, dlatego wymaga regularnej kontroli i odpowiedniego postępowania.

Skuteczna kontrola krótkowzroczności u dziecka, czyli jaka?

Skuteczna kontrola krótkowzroczności u dziecka to nie jednorazowa decyzja o wyborze metody, ale długofalowy proces, który łączy odpowiednio dobraną korekcję, wybrane rozwiązanie spowalniające progresję wady, regularne kontrole wzroku oraz codzienne nawyki wspierające zdrowie oczu. Same rozwiązania, zarówno optyczne jak i farmakologiczne, nie przyniosą pożądanych efektów, bez konsekwencji w ich stosowaniu oraz uwzględnienia codziennych zachowań, które mają realny wpływ na rozwój krótkowzroczności. Kluczowe znaczenie ma:

  • współpraca ze specjalistą
  • styl życia dziecka
  • higiena pracy wzrokowej

W praktyce oznacza to, że skuteczna kontrola krótkowzroczności opiera się na kilku filarach: właściwej korekcji, metodzie spowalniania, regularnej kontroli wzroku oraz codziennych nawykach. Dopiero ich połączenie daje największą szansę na spowolnienie postępu wady i wspiera prawidłowy rozwój oczu dziecka – dziś i w przyszłości.

Kobieta w okularach z kręconymi włosami, na tle rozmytego wnętrza, temat krótkowzroczności u dzieci.

Metody spowalniania progresji krótkowzroczności u dzieci (kontroli krótkowzroczności)

Metody optyczne

  • Okulary z soczewkami MiYOSMART z technologią D.I.M.S., przeznaczone do kontroli krótkowzroczności u dzieci
  • Ortokeratologiczne soczewki kontaktowe (twarde)
  • Miękkie soczewki kontaktowe do kontroli krótkowzroczności

Metody farmakologiczne

  • Krople do oczu zawierające atropinę w niskim stężeniu (0,01 – 0,05%)

Higiena wzrokowa. Jak dbać o zdrowie oczu dziecka? 

Ograniczenie pracy wzrokowej w bliskich odległościach (korzystanie ze smartfona, komputera, czytanie)

Pierwsze kroki w trosce o wzrok dziecka

  1. Sprawdź objawy

    Zwróć uwagę na sygnały, które mogą wskazywać na problemy z widzeniem.

    Przejdź do listy objawów
  2. Umów wizytę u specjalisty

    Profesjonalne badanie wzroku to pierwszy krok do świadomej kontroli wady.

    Znajdź specjalistę
  3. Pobierz poradnik dla rodziców i opiekunów

    Kompletna wiedza w wygodnym formacie PDF. 28 stron szczegółowych informacji, które możesz przeczytać w dowolnym momencie i dowiedzieć się, jak dbać o wzrok swojego dziecka.

    Pobierz poradnik

Bibliografia:

  1. Ripley DL, Politzer T. Vision disturbance after TBI. NeuroRehabilitation. 2010;27(3):215-6. doi: 10.3233/NRE-2010-0599. PMID: 21098988.

  2. B.A. Holden, T.R. Fricke, D.A Wilson, et al., Global prevalence of myopia and high myopia and temporal trends from 2000 through 2050. Ophthalmology ,2016.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26875007/, dostęp: luty 2026.